Waarom is gokken verslavend?

Disclaimer

Bij Top Casino doen we ons best om je altijd van accurate en nuttige informatie te voorzien. Wij zijn echter geen verslavingsexperts en dit artikel is dan ook vooral bedoeld als interessante achtergrondinformatie. Maak je je zorgen over je eigen gokgedrag of dat van iemand uit je omgeving? Dan verwijzen we je graag door naar een gespecialiseerde instantie, zoals Open over Gokken of Jellinek.

Inhoud:

Gokverslaving: een complex probleem

Waarom kan de ene persoon probleemloos gokspelletjes spelen en raakt iemand anders aan diezelfde spelletjes verslaafd? Daar is niet één antwoord op te geven. Het ontstaan van een gokverslaving hangt namelijk samen met veel verschillende factoren, waaronder:

• Biologische factoren
• Omgevingsfactoren
• Verslavende elementen

Hieronder gaan we dieper in op de verschillende factoren.

Biologische factoren

Een van de factoren die veel invloed heeft op het ontwikkelen van een gokverslaving, is in ons eigen brein te vinden. Ons brein reageert de hele dag door op alle prikkels die het van binnen en buiten het lichaam krijgt. Tijdens het spelen van een kansspel zal het ‘beloningssysteem’ van onze hersenen actief worden. Dat deel van het brein produceert het ‘gelukshormoon’ dopamine. Dopamine is een neurotransmitter die betrokken is bij beloning, motivatie en leren.

Het vrijkomen van dopamine zorgt voor een fijn gevoel. Hierdoor ga je (onbewust) steeds weer op zoek naar dat gevoel. Tijdens het gokken komt er dopamine vrij als je wint, maar ook als je bijna wint, bij zogenoemde near-misses. Je brein sorteert als het ware voor op het feit dat je zou kúnnen gaan winnen door je een shot dopamine te geven. Dat voelt prettig, waardoor je dus door blijft spelen.

Wel is het zo dat je hersenen gewend kunnen raken aan dopamine, waardoor je steeds meer dopamine nodig hebt voor hetzelfde gevoel. Hierdoor ga je grotere risico’s nemen om toch maar dat fijne gevoel te krijgen. Zo kun je verslaafd raken.

De hoeveelheid dopamine die in je hersenen vrijkomt, heeft bovendien invloed op het functioneren van je prefrontale cortex. Dat is het deel van je brein dat helpt bij het nemen van rationele beslissingen, dat zorgt voor impulscontrole en het overzien van gevolgen. Bij een verminderde werking van je prefrontale cortex, neem je dus impulsieve beslissingen en houd je minder rekening met de gevolgen. Dat werkt een gokverslaving in de hand.

Daarnaast zijn er ook nog andere delen van onze hersenen belangrijk bij het ontwikkelen of in stand houden van een gokverslaving. Zo zorgt de amygdala ervoor dat iemand met een gokverslaving bij het zien van een gokkast, het ruiken van een geur die geassocieerd wordt met een casino of het horen van een bekend muziekje van een videoslot een haast onweerstaanbare drang om te gokken ontstaat. Dat maakt het herstellen van een gokverslaving erg lastig.

Ieder mens en ieder brein is anders. De manier waarop je brein reageert in bepaalde situaties is hierdoor van belang bij het wel of niet ontwikkelen van een verslaving. 

Omgevingsfactoren

Niet alleen ons brein, maar ook onze omgeving heeft invloed op het wel of niet ontstaan van een gokverslaving. De omgeving waarin iemand opgroeit, maar ook de omgeving waarin iemand op latere leeftijd leeft, zijn van invloed. Zo hebben kinderen van ouders die gokken meer kans om later zelf ook te gaan gokken. En iemand die veel vrienden heeft die vaak in het casino te vinden zijn, zal zelf ook eerder een gokje wagen. Groepsdruk kan hier ook een rol in spelen.

Ook factoren zoals stress hebben invloed op het gokgedrag. Zo kan gokken worden gebruikt om aan de spanning of juist de sleur van het dagelijks leven te ontsnappen. Juist als gokken op zo’n manier wordt ingezet, is de kans op het ontwikkelen van een verslaving groter.

Datzelfde geldt voor financiële problemen. Soms worden kansspelen gebruikt als manier om geld te winnen. Als iemand dan verliest, wordt er vaak geprobeerd om dat verloren geld weer terug te winnen. Zo kom je in een vicieuze cirkel terecht. Ook mensen die in een omgeving opgroeien of wonen waarin er veel waarde wordt gehecht aan financiële en materiële zaken hebben meer kans op het ontwikkelen van een gokverslaving.

Verslavende elementen in kansspelen

De manier waarop kansspelen in elkaar zitten, draagt ook bij aan het ontstaan van gokverslavingen. De makers van kansspelen willen natuurlijk dat je zo lang mogelijk door blijft spelen. Dat levert hen immers het meeste geld op. Om dat voor elkaar te krijgen gebruiken ze slimme trucjes in hun spellen. 

• Veel spellen maken gebruik van ‘valse winsten’. Dat zijn kleine winsten die zo laag zijn dat ze nog onder je inzet van die beurt liggen. Toch voelt het voor ons brein als een winst en maak je dopamine aan, waardoor je door blijft spelen.
• ‘Bijna winsten’ werken op een soortgelijke manier als valse winsten. Heb je drie scatters nodig om de bonusronde te winnen, maar zie je er steeds twee verschijnen? Dan denkt ons brein dat een winst vlakbij is en maakt het dus al dopamine aan. Hierdoor blijf je doorspelen, in de hoop dat de echte winst zal vallen (wat vaak niet gebeurt).
• Spelontwikkelaars gebruiken ook regelmatig de illusie van controle. De uitkomst van een kansspel wordt eigenlijk altijd compleet willekeurig bepaald. Als speler heb je hier geen enkele invloed op. Door je het gevoel te geven dat je dat wel hebt, blijf je langer doorspelen. De illusie van controle kan op verschillende manieren worden gegeven, zoals door het beschikbaar stellen van statistieken van afgelopen speelronden (vaak gedaan bij roulette).

Ook een hoog speeltempo (zoals bij veel videoslots), onvoorspelbare winsten en speciale features zoals bonussen maken kansspelen extra aantrekkelijk en mogelijk verslavend.

Conclusie

Op de vraag ‘Waarom is gokken verslavend?’ is geen gemakkelijk antwoord te geven. Het ontstaan van een gokverslaving is een complex proces, waarbij veel verschillende factoren betrokken zijn. De manier waarop je hersenen reageren op bepaalde prikkels speelt een belangrijke rol, maar ook de elementen die spelontwikkelaars in hun spellen stoppen kunnen bijdragen aan het ontstaan van een verslaving. Bovendien hebben omgevingsfactoren ook nog invloed.

Van tevoren voorspellen of iemand wel of niet verslaafd zal worden aan gokken, is niet mogelijk. Wel zijn er risicofactoren in kaart te brengen en is het altijd goed om je bewust te zijn van je eigen gedrag. Twijfel je over jouw gokgedrag of dat van een naaste? Zoek dan altijd hulp.