Inhoud:
Waarom kreeg Betent de boete?
De Kansspelautoriteit (Ksa) startte in het voorjaar van 2022 een onderzoek naar de naleving van het verbod om kansspelreclame te richten op minderjarigen en jongvolwassenen. De reden hiervoor waren onder meer signalen uit de media (waaronder een uitzending van het programma Kassa) en meldingen dat vergunninghouders deze regels niet altijd naleefden. Alle houders van een vergunning voor online kansspelen die tussen 1 oktober 2021 en 1 april 2022 in Nederland actief waren, werden in dit onderzoek betrokken.
Betent B.V. is gevestigd in Amsterdam en biedt sinds de opening van de legale online kansspelmarkt op 1 oktober 2021 kansspelen op afstand aan via de website betcity.nl. Betent is sinds 2022 onderdeel van het internationale gokconcern Entain.
Op 22 april 2022 stuurden toezichthouders een informatieverzoek naar Betent, waarop het bedrijf op 4 mei 2022 reageerde en de gevraagde spelersgegevens aanleverde. Op basis daarvan stelden de toezichthouders op 20 oktober 2022 een rapport op. Daarin werd geconstateerd dat Betent in de periode van 8 oktober 2021 tot en met 16 maart 2022 artikel 2, vierde lid, aanhef en onder a, van het Besluit werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen (Bwrvk) had overtreden.
De sanctie: boete € 400.000
De kern van het Betent sanctiebesluit is dat het bedrijf gedurende vijf maanden commerciële e-mails stuurde aan bij BetCity geregistreerde spelers, waaronder spelers in de leeftijdscategorie 18 tot en met 24 jaar. In die berichten werd het aanbod van BetCity aangeprezen met bonussen. Omdat de e-mails specifiek waren geadresseerd aan het e-mailadres van deze spelers (vaak met vermelding van hun naam) beschouwt de Ksa dit als gerichte reclame, en niet als algemene, ongerichte reclame op bijvoorbeeld een billboard of website. De Ksa heeft sindsdien verschillende kennisartikelen gepubliceerd om aanbieders uitgebreid in te lichten over de verschillende mogelijkheden hiervoor, waaronder het artikel “Belangrijkste regels voor kansspelreclame”.
- Wat is er verboden en op grond van welke wet? Op grond van artikel 2, vierde lid, aanhef en onder a, van het Bwrvk mag een vergunninghouder van online kansspelen zijn wervings- en reclameactiviteiten niet richten op personen tussen 18 en 24 jaar. Deze groep loopt een hoger risico om kansspelverslaafd te raken, mede omdat de hersenen van jongvolwassenen nog in ontwikkeling zijn. Dat risico is extra groot bij zogeheten short-odd kansspelen (zoals online sportweddenschappen en casinospelen) waarbij vaker verslaafde spelers voorkomen dan bij loterijen. De bredere wettelijke basis ligt in artikel 4a, tweede lid, van de Wet op de kansspelen (Wok), dat vergunninghouders verplicht om op zorgvuldige en evenwichtige wijze reclame te maken en onmatige deelname tegen te gaan. Met onmatige deelname wordt onverantwoord en voor de speler gevaarlijk speelgedrag bedoeld.
- Waarom een boete en geen lichtere maatregel? De Ksa is op grond van artikel 35a van de Wok bevoegd om een bestuurlijke boete op te leggen. Zij koos bewust voor een bestraffende sanctie in plaats van een waarschuwing, een gesprek of een last onder dwangsom. Een boete heeft namelijk een afschrikwekkende werking: zowel richting Betent zelf als richting andere aanbieders. Een herstelsanctie of waarschuwing zou dat effect missen en zou betekenen dat een aanbieder ongestraft door kan gaan tot er wordt ingegrepen.
- Hoe is de hoogte bepaald? De Ksa hanteerde een basisbedrag van € 350.000, gelet op de ernst en de mogelijke negatieve gevolgen van de overtreding. Daar kwam een verhoging van € 50.000 bovenop omdat de overtreding langere tijd een standaardonderdeel van BetCity was geweest. Dat Betent naar eigen zeggen zelf stopte op 16 maart 2022, zag de Ksa niet als boeteverlagend. Het bedrijf had de reclame al vijf maanden lang verstuurd.
De totale boete kwam daarmee uit op € 400.000. Betent was een van vijf vergunninghouders die in ditzelfde onderzoek werden beboet: eerder kregen onder meer TOTO, Jack's (JOI Gaming), bet365 (Hillside) en Bingoal een vergelijkbare boete van € 400.000 opgelegd.
Reactie van Betent op de boete
Betent ontkende niet dat het reclame-e-mails aan spelers onder de 24 jaar had gestuurd, maar vond niet dat er sprake was van een overtreding. Het belangrijkste argument draaide om taal. volgens Betent gaf de wet aan met "richten op" jongvolwassenen iets anders dan "richten aan" of "verzenden aan" jongvolwassenen. De verstuurde mails waren generiek geformuleerd en gingen naar het volledige klantenbestand, en waren volgens het bedrijf dus niet specifiek op jongvolwassenen gericht. Betent stelde dat de norm alleen zag op de inhoud en vorm van reclame, niet op het bereik ervan, en dat een totaalverbod niet de bedoeling van de wetgever kon zijn, ook gelet op de kanalisatiedoelstelling van de kansspelwetgeving. De kanalisatiedoelstelling is het doel van de wetgevers om Nederlandse spelers naar het in Nederland vergunde asanbod te leiden.
Verder zou, volgens Betent, de norm onduidelijk zijn, zeker omdat ook andere marktpartijen de bepaling anders uitlegden. Ook zou de boete niet gepast zijn, een waarschuwing of gesprek zou genoeg moeten zijn, en de hoogte was volgens Betent niet passend. Tot slot bestreed Betent de openbaarmaking van het besluit, vanwege de mogelijke reputatie- en zakelijke schade.
Juridisch vervolg
De procedure verliep chronologisch als volgt:
- 25 november 2022: Betent gaf een schriftelijke zienswijze op het rapport; op 6 december 2022 werd deze mondeling toegelicht.
- 4 april 2023: De raad van bestuur van de Ksa nam het sanctiebesluit (boete van € 400.000, kenmerk 15403/01.288.550) én een besluit tot openbaarmaking daarvan (kenmerk 15403/01.288.551). Beide werden op 5 april 2023 verzonden.
- 16 mei 2023: Namens Betent werd pro forma bezwaar gemaakt tegen zowel het sanctiebesluit als het openbaarmakingsbesluit. Op 14 augustus 2023 werden de gronden van het Bezwaar Betent aangevuld.
- 2 juni 2023: In een parallelle zaak bevestigde de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag (in de zaak-Bingoal) dat geadresseerde reclame-e-mails aan onder meer jongvolwassenen wél gericht zijn op die groep. Deze uitspraak speelde ook in de zaak-Betent een rol.
- 31 augustus 2023: Betent lichtte de bezwaren mondeling toe tijdens een hoorzitting van de Adviescommissie bezwaarschriften.
- 24 oktober 2023: De adviescommissie bracht advies uit: de bezwaren zijn ongegrond. De commissie oordeelde dat de norm duidelijk was, dat "richten op" ook "richten aan" omvat, dat de boete evenredig is en dat Betent de nadelen van openbaarmaking onvoldoende had onderbouwd.
- 31 oktober 2023: De raad van bestuur nam het advies integraal over, verklaarde de bezwaren ongegrond en handhaafde de besluiten van 4 april 2023.
Na deze beslissing op bezwaar stond voor Betent nog de weg naar de bestuursrechter open: beroep bij de rechtbank Den Haag binnen zes weken.
Huidige situatie
Betent heeft van die mogelijkheid geen gebruik gemaakt. Tegen de beslissing op bezwaar over deze reclameboete is geen beroep bij de rechtbank ingesteld, waardoor het besluit onherroepelijk is geworden. De boete van € 400.000 staat daarmee definitief vast; de zaak loopt niet meer. Voor een totaal overzicht van deze sanctie zie onderstaande illustratie:
