Alles over de dwangsom voor Holland casino in 2021
Wat is er gebeurd?
Holland Casino is de enige aanbieder in Nederland met zowel een vergunning voor online kansspelen als voor fysieke speelcasino’s. Die combinatie leidde in december 2021 tot de Holland Casino last onder dwangsom van de Kansspelautoriteit (Ksa). Vrijwel meteen na de opening van de legale online gokmarkt op 1 oktober 2021 bleek dat Holland Casino de twee werelden niet goed genoeg gescheiden hield.
Op 18 oktober 2021 stelde de Ksa vast dat op de website van Holland Casino online, de website waarop het zijn online kansspelen aanbood, ook knoppen had staan die bezoekers doorverwezen naar de fysieke vestigingen. Zowel in de navigatiebalk bovenaan als in de footer onderaan de pagina. De Ksa informeerde Holland Casino dezelfde dag per brief en telefonisch, en gaf het bedrijf tot 8 november 2021 de tijd om de overtreding te herstellen. Indien de overtreding niet werd verholpen moest het staatsbedrijf een dwangsom van maximaal €25.000 betalen.
Holland Casino reageerde op 4 november 2021 en betwistte dat er iets mis was. De Ksa controleerde de website op 8, 9 en 10 november 2021. De knoppen bleken nog steeds beschikbaar op de website.
Waarom een last onder dwangsom?
Artikel 4.2, vijfde lid, van het Besluit kansspelen op afstand (Bkoa) verbiedt aanbieders van online kansspelen om op hun website reclame te maken voor andere diensten dan de vergunde online kansspelen. De gedachte daarachter: online gokken brengt specifieke risico’s met zich mee en moet daarom gescheiden worden aangeboden van andere vormen van kansspelen. De wetgever wil niet dat iemand die op zoek is naar een fysiek casino ongewild op een online goksite belandt.
Hoe werkt de last onder dwangsom?
Op 3 december 2021 legde de Ksa de dwangsom Holland Casino op. Dat is een herstelsanctie, geen straf en dus ook geen boete. Het doel van de last onder dwangsom is de overtreding te stoppen, niet om af te rekenen. Holland Casino moest binnen zeven dagen alle doorverwijzingen naar zijn fysieke vestigingen van de online website halen en die er ook niet meer op zetten. Deed het dat niet, dan zou het €5.000 per dag verbeuren, met een maximum van €25.000. De Ksa maakte het besluit ook openbaar. Zo kunnen andere vergunninghouders zien wat wel en niet is toegestaan.
Hoe reageerde Holland Casino?
Holland Casino bleef bij zijn standpunt. De knoppen in de navigatiebalk en de footer waren geen reclame, maar navigatiehulpmiddelen. Ze bevatten geen aanprijzende teksten. Het enige doel was om bezoekers die op zoek waren naar een fysiek casino snel de goede kant op te sturen, zodat die mensen niet langer dan nodig op de online goksite zouden blijven.
De Ksa deelde die visie niet. Reclame is in de kansspelwetgeving breed gedefinieerd: elke vorm van communicatie waarmee diensten worden aangeprezen, ook als dat indirect gebeurt. Een knop zonder aanprijzende tekst is nog steeds reclame als je er via één klik op een pagina terechtkomt met wervende teksten. De Ksa verwees naar een uitspraak van de Raad van State uit 2020, waaruit volgt dat ook hyperlinks naar kansspelaanbieders als reclame gelden.
Holland Casino wees er ook op dat voldoen aan de last grote gevolgen zou hebben voor de websitestructuur en de marketingstrategie. De Ksa erkende dat, maar vond die gevolgen voorzienbaar. Op 21 december 2021 meldde Holland Casino dat de knoppen waren verwijderd. De Ksa bevestigde dit.
Juridisch vervolg
Bezwaar bij de Ksa (december 2021 - april 2022)
Op 9 december 2021 maakte Holland Casino bezwaar tegen de last en tegen het besluit om die openbaar te maken. De Ksa stelde de publicatie uit tot twee weken na de beslissing op bezwaar.
In het bezwaar voerde Holland Casino meerdere argumenten aan. De last was onduidelijk geformuleerd. Er was geen sprake van reclame, want het element van aanprijzen ontbrak. Anonieme publicatie zou voldoende zijn. En omdat de knoppen inmiddels al waren verwijderd, had de Ksa geen reden meer om de last in stand te houden.
Na een hoorzitting op 1 maart 2022 verklaarde de Ksa op 19 april 2022 beide bezwaren ongegrond. De last was helder, de knoppen waren reclame en anonieme publicatie was in dit geval zinloos: Holland Casino is als enige vergunde aanbieder ook houder van vergunningen voor fysieke vestigingen, waardoor het besluit altijd herleidbaar zou zijn.
Nieuwe overtreding en invordering (februari - april 2022)
Nog voor het bezwaar was afgerond, constateerde de Ksa op 2 februari 2022 dat Holland Casino opnieuw reclame maakte voor zijn fysieke vestigingen. Niet meer via knoppen in de navigatiebalk, maar via een pop-up die automatisch verscheen wanneer iemand hollandcasino.nl bezocht. De pop-up bood twee opties: doorklikken naar de vestigingen, of het kruisje aanklikken om op de online goksite te blijven.
De Ksa controleerde de website dagelijks van 3 tot en met 7 februari 2022 en stelde elke dag dezelfde overtreding vast. Vijf dagen, €5.000 per dag: Holland Casino had het maximale bedrag van €25.000 verbeurd.
Holland Casino stelde in een hoorzitting op 1 maart 2022 dat de pop-up geen onderdeel was van de kansspelinterface, maar een poortwachter die ervoor zorgde dat bezoekers de juiste kant op werden gestuurd. De Ksa wees dit af. Volgens de toelichting op de wet valt ook de thuispagina van een online kansspelwebsite onder de kansspelinterface. De pop-up verscheen op die thuispagina, dus viel de pop-up ook onder de last.
Holland Casino vond ook dat de Ksa eerder had moeten ingrijpen in plaats van de dwangsom te laten oplopen. De Ksa wees dat af: het naleven van de last is de eigen verantwoordelijkheid van Holland Casino. Op 28 april 2022 volgde het invorderingsbesluit. Op 27 juni 2022 werd het openbaar gemaakt.
Beroep bij de rechtbank Den Haag (2022 - 2023)
Holland Casino stapte daarna naar de rechtbank Den Haag. Op 8 september 2023 deed de rechtbank uitspraak in de zaken met nummers 22/2858, 22/3129 en 22/4066. Alle beroepen werden ongegrond verklaard.
Volgens de rechtbank had Holland Casino met de hyperlinks en de pop-up wel degelijk reclame gemaakt voor zijn fysieke vestigingen. De last was voldoende duidelijk geformuleerd en de invordering van €25.000 was rechtmatig. De openbaarmakingsbesluiten hielden ook stand: Holland Casino had niet concreet gemaakt in welke mate het door de publicatie werd benadeeld.
Hoger beroep bij de Raad van State (2023 - 2026)
Holland Casino ging in hoger beroep bij de Raad van State. In het hoger beroep kwamen ook nieuwe juridische argumenten op tafel. Zo stelde Holland Casino dat de last onder dwangsom Holland Casino’s vrijheid van meningsuiting (artikel 10 EVRM) en de vrijheid van ondernemerschap (artikel 16 EU Handvest) schond. Daarnaast betwistte het bedrijf opnieuw dat de pop-up onder de kansspelinterface viel.
Op 22 april 2026 deed de Raad van State uitspraak (ECLI:NL:RVS:2026:2287). Het hoger beroep werd op alle punten ongegrond verklaard. De Holland Casino dwangsom van €25.000 bleef volledig in stand. De hyperlinks en de pop-up waren reclame, de invordering was rechtmatig, en de beperkingen die de kansspelwetgeving oplegt aan reclame zijn een gerechtvaardigde beperking van de vrijheid van meningsuiting en ondernemerschap.
Huidige situatie
Na bezwaar, beroep en hoger beroep staat de zaak vast. De last onder dwangsom Holland Casino is na de uitspraak van de Raad van State van 22 april 2026 onherroepelijk. Holland Casino heeft € 25.000 aan verbeurde dwangsommen betaald.
Inmiddels heeft Holland Casino zijn online en landgebonden aanbod ook structureel gescheiden. Het landgebonden aanbod is bereikbaar via hc.nl, het online casino via hollandcasino.nl.
