Overzicht van de gebeurtenissen
Reden van de sanctie voor Unibet
Optdeck Service Limited, het Maltese bedrijf achter Unibet, heeft sinds juni 2022 een vergunning voor online kansspelen in Nederland. Deze Unibet sanctie volgt uit een onderzoek naar de naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, de Wwft.
De Wwft verplicht kansspelaanbieders tot een actieve poortwachtersrol: zij moeten bijhouden wie hun klanten zijn, transacties monitoren en verdachte geldstromen melden bij de Financiële inlichtingen eenheid (FIU). De gedachte achter die verplichting is dat criminelen online gokplatforms kunnen gebruiken om geld wit te wassen. Het criminele geld wordt gestort en gedeeltelijk verspeeld. De rest wordt vervolgens uitbetaald als zogenaamde speelwinst, waarmee de werkelijke herkomst van het geld wordt verhuld. Voor de Kansspelautoriteit (Ksa) is het toezicht op de Wwft dan ook een van de kernonderdelen van haar werk. Begin 2024 startte zij een onderzoek bij Unibet. Na ruim anderhalf jaar, twaalf onderzochte klantdossiers en meerdere informatievorderingen legde de Ksa op 24 juli 2025 een aanwijzing op.
De sanctie: een aanwijzing
Een aanwijzing is een formele opdracht van de Ksa aan een vergunninghouder om vastgestelde overtredingen binnen een bepaalde termijn te herstellen. Het is geen boete en ook geen last onder dwangsom, maar een herstelmaatregel.
Een aanwijzing heeft wel gewicht:
- Volgt een vergunninghouder de opdracht niet op, dan kan de Ksa alsnog een dwangsom of boete opleggen.
- De aanwijzing vormt een toezichtantecedent en kan reputatieschade veroorzaken.
- De Ksa is wettelijk verplicht de aanwijzing openbaar te maken zodra die onherroepelijk is.
De aanwijzing Unibet richtte zich op twee overtredingen van de Wwft: tekortkomingen in het antiwitwasbeleid (artikel 2c) en de doorlopende controle op klanttransacties (artikel 3). Een derde overtreding, over de meldplicht (artikel 16), liet de Ksa later vallen omdat Unibet die zelf had hersteld.
Tekortkomingen in beleid en procedures
Unibet werkte met een intern risicosysteem dat automatisch signalen afgaf als klanten bepaalde drempelwaarden overschreden. De Ksa stelde vast dat die drempelwaarden op meerdere punten niet voldeden:
- Te hoog: pas bij een verlies van £15.000 in negentig dagen gaf het systeem alarm, meer dan zes gemiddelde Nederlandse netto maandsalarissen.
- Verkeerde valuta: vijf van de zes drempelwaarden waren in Britse ponden uitgedrukt, wat onduidelijkheid gaf over de werkelijke grens in euro’s.
- Gericht op verlies, niet op stortingen: de Wwft schrijft voor dat controle bij stortingen plaatsvindt. Unibet keek pas op het moment dat geld al was weggespeeld.
- Geen leeftijdsonderscheid: jongvolwassen spelers, die doorgaans minder verdienen, werden beoordeeld aan dezelfde grenzen als oudere spelers.
Bovendien gaf het beleid onvoldoende inzicht in hoe de verschillende risico-indicatoren tot een eindscore voor een klant leidden. Dat maakte het systeem moeilijk te beoordelen, zowel intern als door de toezichthouder.
Tekortkomingen in klantcontrole
In zes van de twaalf onderzochte dossiers gingen de triggers niet of te laat af, ook al waren de drempelwaarden overschreden. Dat bleek het gevolg van verouderde systeemlogica, die Unibet eind 2023 al had bijgewerkt. De overtredingen uit de periode daarvoor bleven daarmee echter wel degelijk bestaan.
In negen dossiers bleven klanten gewoon storten en uitbetalen terwijl er al een verzoek om bewijs van herkomst uitstond. Klanten kregen achtentwintig dagen om documentatie aan te leveren, in die periode werd niets geblokkeerd. De Ksa noemde dit een concreet risico op consumptief witwassen: geld komt binnen, wordt weggespeeld en is dan weg, nog voor iemand heeft gecontroleerd waar het vandaan komt. Verder ontbrak in negen dossiers een onderbouwing van de ingestelde beheersmaatregelen, en gebruikte Unibet het jaarsalaris als maatstaf om transacties te beoordelen, ook als iemand in één maand ver daarboven uitkwam.
Reactie van Unibet
Unibet diende op 13 februari 2025 een zienswijze in en presenteerde daarin een actieplan met concrete maatregelen. Het bedrijf erkende een groot deel van de bevindingen.
Op het gebied van de drempelwaarden voerde Unibet nieuwe stortingslimieten in, met aparte grenzen voor volwassen en jongvolwassen spelers. Stortingen boven die grens worden geblokkeerd totdat een uitgebreid klantonderzoek heeft plaatsgevonden. Voor de drempelwaarden in ponden koos Unibet voorlopig voor een tijdelijke oplossing door de grenzen in ponden te verlagen, zodat ze dichter bij de waarden in euro’s liggen. Op de lange termijn wil het bedrijf volledig overstappen op de euro als operationele valuta, maar dat vereist een technische herconfiguratie van de systemen.
De Ksa nam een deel van de aanpassingen over, maar hield vast aan meerdere bevindingen. De medium-risicodrempelwaarden waren nog steeds niet verlaagd. Het leeftijdsonderscheid bleef te beperkt: de Ksa verwacht gradaties binnen de categorie jongvolwassenen, niet alleen een grens bij vierentwintig jaar, omdat een achttienjarige nu eenmaal andere inkomsten heeft dan iemand van drieëntwintig. En zolang de euro nog niet volledig als valuta is ingevoerd, bleef ook die bevinding staan.
De meldplichtovertreding trok de Ksa alsnog in. Unibet had de betreffende transacties gemeld bij de FIU, een technische fout in het meldingssysteem hersteld en een terugkijkende controle op historische transacties afgerond.
Juridisch vervolg
Anders dan bij een boete of een last onder dwangsom, was er bij deze aanwijzing geen voorafgaande gang naar de rechter nodig. De Ksa kon het besluit direct opleggen na het onderzoek en de zienswijzeprocedure. Dat maakt een aanwijzing minder zwaar dan een boete, maar ook sneller uitvoerbaar voor de toezichthouder. Of Unibet destijds binnen de bezwaartermijn van zes weken nog bezwaar heeft gemaakt tegen het besluit zelf, is niet bekend.
Aanwijzing en termijnen (juli 2025)
Op 24 juli 2025 legde de Ksa de aanwijzing op met twee opdrachten, elk met een eigen termijn en een eigen reeks concrete vereisten.
Binnen twee maanden moest Unibet beschikken over gedragslijnen, procedures en maatregelen die de witwasrisico's effectief beperken. Concreet betekende dit:
- de financiële drempelwaarden aanpassen zodat ze ook effectief zijn op medium-risiconiveau
- rekening houden met de lagere bestedingsruimte van jongvolwassenen, met onderscheid naar leeftijd
- de drempelwaarden uitdrukken in euro's en afstemmen op de Nederlandse markt
- het risicomodel inzichtelijk beschrijven in beleid en procedures
- vastleggen hoe de beoordeling van de bron van middelen plaatsvindt en welke vervolgstappen daarbij horen na een afgaande trigger
Binnen zes maanden moest Unibet bovendien een voortdurende controle op de zakelijke relatie en de transacties van klanten uitoefenen. Dit hield in:
- bestaande cliëntendossiers reviewen en waar nodig aanvullende beheersmaatregelen nemen, ook bij dossiers zonder nieuwe transacties
- de transactiemonitoring beter laten aansluiten op het eigen beleid
- het risicoprofiel van klanten verhogen en onderzoek doen naar de bron van middelen waar dat nodig is
- stortings- en uitbetalingsblokkades invoeren als beheersmaatregel
- de onderbouwing van maatregelen en transacties duidelijk vastleggen
- de beoordeling van transacties baseren op een vergelijking tussen het verlies van een klant en diens inkomen over dezelfde periode
Bij de dossiercontrole stond de Ksa een risico gestuurde aanpak toe, waarbij dossiers met een hoger risico als eerste worden beoordeeld. Ook dossiers van klanten zonder recente transacties vallen onder de opdracht.
Wijzigingsbesluit: termijnen verlengd (oktober 2025)
In augustus 2025 vroeg Unibet meer tijd aan voor beide termijnen. Het aanpassen van het risicomodel en de technische omschakeling naar euro’s bleken ingrijpender dan voorzien. De Ksa ging akkoord: bij wijzigingsbesluit van 14 oktober 2025 verlengde zij de termijn voor het beleid tot 17 november 2025 en de termijn voor de dossiercontrole tot 14 april 2026. Mede door blijk van goede intentie van Unibet ging de Ksa akkoord met verlengen van de termijn.
Huidige situatie
De termijnen uit de aanwijzing en het wijzigingsbesluit zijn inmiddels verstreken. Of de Ksa de controle op de naleving al heeft uitgevoerd en tot welke uitkomst dat heeft geleid, is niet bekend. Schiet Unibet tekort in de uitvoering, dan kan de Ksa alsnog een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete opleggen.
