Jacks.nl boete van €400.000 na overtreding rolmodellenverbod JACK'S Racing Day

Inhoudsopgave

De Jacks.nl boete van €400.000 is een bestuurlijke boete van de Kansspelautoriteit, opgelegd aan JOI Gaming Limited. JOI heeft sinds 20 november 2021 een vergunning voor online kansspelen met het online platform Jacks.nl. Voor alle vergunninghouders geldt sinds 30 juni 2022 het rolmodellenverbod, dat de wetgever vooral invoerde om jongeren en probleemspelers te beschermen. Bekende gezichten in gokreclame trekken namelijk de aandacht van potentiële spelers. Uit onderzoek is tevens gebleken dat gokken er normaler en gewoner door lijkt.

Wat houdt het rolmodellenverbod precies in?

Aanbieders van online kansspelen mogen in hun reclame geen bekende Nederlanders inzetten. Dat geldt voor beroepssporters, sportteams en iedereen met wie het publiek zich identificeert. Sporters sponsoren mocht destijds nog wel, zolang dat passief bleef. Vanaf 1 juli 2025 is iedere vorm van sportsponsoring definitief verboden.

Eerder kreeg JOI Gaming Limited ook al te maken met het rolmodellenverbod. In augustus 2022 kondigde de Kansspelautoriteit een dwangsom aan omdat in een podcast de stem van een rolmodel te horen was. JOI verving die stem door een onbekende stemacteur en ontliep zo een sanctie. In november 2022 schreef de Kansspelautoriteit JOI opnieuw aan, ditmaal vanwege rolmodellen rond het door haar gesponsorde WK-evenement Jack's Oranjeplein. Toch ging het in de zomer van 2023 opnieuw mis, en deze keer bleef het niet bij een waarschuwing.

Bekende Nederlanders naast de merknaam op JACK'S Racing Day

JACK'S Racing Day is een groot autosportevenement op TT Circuit Assen. De organisator noemt het het grootste gecombineerde race-evenement van Europa, met zo'n 100.000 bezoekers per jaar. Sinds 2021 is JOI hier al titelsponsor van. De sponsoring loopt niet via JOI zelf, maar via zustervennootschap My Marketing Limited. Die sloot twee opeenvolgende contracten: een eerste voor de edities van 2021 tot en met 2023, en een tweede voor 2024 en 2025.

Tijdens de editie van 11 tot en met 13 augustus 2023 telden toezichthouders zeven bekende Nederlanders die als rolmodel gelden. Zij signeerden petjes met het logo van JACK'S, iets dat zelfs op televisie kwam bij Hart van Nederland. Daarbij poseerden ze met hostesses in bedrijfskleding van de sponsor. Een aantal maakte bovendien een rit in de zogenoemde 2 seater experience, normaal goed voor zo'n € 2.500 (excl. btw, ca €3000 inclusief btw). Van al die momenten verschenen foto's en video's op de website en het Instagram-account van het evenement. De rolmodellen deelden ze daarnaast op hun eigen kanalen, soms met een directe link naar JACK'S Racing Day.

De grote vraag was of al deze gebeurtenissen gelden als reclame en volgens de Kansspelautoriteit is dat zonder meer het geval. Hierbij maakt het volgens de Kansspelautoriteit niet uit of de rolmodellen vanuit zichzelf naar het evenement gingen of niet. De belangrijkste factor was dat er een bekend persoon werd vermengd met de merknaam van Jacks. De keuze voor juist deze bekende personen leek bovendien weinig toevallig, want een deel sprak het racepubliek aan. Dat georganiseerde karakter maakt de zaak in de ogen van de toezichthouder extra ernstig. Deze formuleert de overtreding dan ook als volgt (boetebesluit van 17 december 2024):

Hoe meer georganiseerd de aanwezigheid van de rolmodellen, hoe ernstiger de overtreding naar het oordeel van de Kansspelautoriteit is en hoe groter de verwijtbaarheid.

Kansspelautoriteit

Daarmee stond voor de toezichthouder vast dat JOI het rolmodellenverbod had overtreden, waarna vooral nog de vraag resteerde hoe hoog de boete zou uitvallen.

De Jacks.nl boete: eerst een dwangsom, daarna € 400.000

De Kansspelautoriteit greep in twee stappen in. Eerst kwam er op 27 juni 2024 een Jacks.nl dwangsom, opgebouwd uit twee delen. Bleven de bestaande reclame-uitingen online staan, dan kostte dat €50.000 per dag, tot maximaal € 250.000. Zette JOI bij een volgende editie opnieuw rolmodellen in, dan liep dat op tot €200.000 per dag, met een maximum van €1.000.000. JOI verwijderde de uitingen op tijd, waarmee de dwangsom zijn werk had gedaan.

Daarmee was de zaak voor de Kansspelautoriteit echter nog niet gesloten, want de toezichthouder vond de overtreding zwaar genoeg voor een boete. Die volgde op 17 december 2024. Voor een schending van het rolmodellenverbod hanteert de Kansspelautoriteit een basisbedrag van € 350.000, in lijn met eerdere boetes voor reclameovertredingen. Daar kwam nu €50.000 bij. Dat had te maken met de omvang van de zaak en met het feit dat JOI extra veel te verwijten viel. Door de waarschuwingen van 2022 wist het bedrijf immers goed waar de grens lag. Als vergunninghouder draagt het bedrijf volgens de toezichthouder een eigen verantwoordelijkheid en kan het zich ‘niet verschuilen achter onduidelijke regelgeving’.

De verdediging van JOI

JOI Gaming bestreed de overtreding in beide procedures, zowel bij de Jacks.nl dwangsom als later bij de Jacks.nl boete. De kern van het verweer: JACK'S Racing Day zou sportsponsoring zijn, en daarvoor gold destijds nog een uitzondering.

Waarom is dat onderscheid belangrijk?

Het sponsoren van sporters en sportteams was tijdelijk nog toegestaan, ook al zijn dat vaak bekende gezichten. Viel het evenement onder die uitzondering, dan zou het rolmodellenverbod niet gelden.

JOI wees op de toelichting bij de regels. Daarin staat volgens het bedrijf dat het verbod ‘geen gevolgen voor het sponsoren van individuele beroepssporters en sportteams’ heeft. Verder vond JOI dat je pas van ‘gebruik’ van een rolmodel kunt spreken als daarover afspraken zijn gemaakt. Die afspraken waren er niet. De bekende Nederlanders kwamen volgens JOI uit zichzelf en verdienden er zelf aan, bijvoorbeeld via de aandacht op hun sociale media. Hun gedrag was daarom niet aan JOI toe te rekenen.

Ook de uitleg van de toezichthouder zelf werd in twijfel getrokken. Die was volgens JOI zo ruim dat sponsoring in de praktijk onmogelijk zou worden, schreef het bedrijf in zijn zienswijze (boetebesluit van 17 december 2024):

…dat met deze interpretatie u feitelijk reclame- en wervingsactiviteiten in de vorm van sponsoring praktisch onmogelijk maakt.

JOI Gaming Limited

De Kansspelautoriteit ging in geen van deze punten mee. De uitzondering geldt volgens haar alleen voor het sponsoren van sporters en sportteams zelf. Titelsponsoring van een evenement valt daar niet onder, zeker niet als bekende Nederlanders er actief reclame maken. Het ontbreken van contracten hielp JOI evenmin, want bepalend is of het publiek het rolmodel en de merknaam samen heeft gezien. Dat de rolmodellen louter toevallig door JACK'S-hostesses werden begeleid, noemde de toezichthouder ‘volstrekt ongeloofwaardig’. JOI had in het sponsorcontract immers zelf vastgelegd dat zij beeldmateriaal van het evenement mocht verzamelen en gebruiken, opnames van de rolmodellen daarbij inbegrepen.

Wat de bezwarencommissie ervan vond

JOI liet het er niet bij zitten en maakte bezwaar tegen de dwangsom, de boete en de openbaarmaking. Datzelfde deed JVH Gaming & Entertainment B.V., de exploitant van de fysieke Jack's Casino-vestigingen. Om bezwaar te kunnen maken moet je echter belanghebbende zijn en dat bleek voor JVH een struikelblok. Dat tweede bezwaar strandde meteen, nog voordat de commissie aan de inhoud toekwam.

Wat betekent belanghebbende in dit verband?

Alleen wie zelf rechtstreeks door een besluit wordt geraakt, mag er bezwaar tegen maken. JVH gebruikt wel dezelfde merknaam, maar de dwangsom en de boete zijn alleen aan JOI opgelegd. Daarmee miste JVH een eigen belang.

Het bezwaar van JOI werd wel inhoudelijk bekeken, maar op alle punten ongegrond verklaard. Dat gold ook voor het verweer tegen de publicatie van de Jacks.nl boete. Volgens JOI bood de Wet open overheid daar te weinig grondslag voor. De commissie zag dat anders. Die wet bepaalt wat een toezichthouder verplicht moet publiceren, maar verbiedt niet om daarnaast uit eigen beweging informatie openbaar te maken. De raad van bestuur nam dit advies op 3 juni 2025 volledig over, waarmee alle drie de besluiten overeind bleven.

Rondom de publicatie liep intussen nog een apart spoor bij de rechter. Begin 2025 vroegen JOI en JVH een spoedmaatregel aan om de openbaarmaking tegen te houden. Die verzoeken werden na een aantal verwijzingen uiteindelijk samengevoegd bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant. Die legde de publicatie op 10 april 2025 tijdelijk stil, tot zes weken na de beslissing op bezwaar. Zo hield JOI de mogelijkheid open om ook tegen die publicatie afzonderlijk op te komen.

Een dossier van ruim drie jaar

De zaak begon niet in 2023, maar al kort na de invoering van het rolmodellenverbod. Onderstaand overzicht laat zien hoe de stappen elkaar opvolgden, van de eerste waarschuwing tot de Jacks.nl boete en het beroep dat nu bij de rechter ligt.

Uit de bovenstaande tijdlijn is op te maken dat de huidige procedure, betreffende rolmodellen bij JACK’S Racing Day, al vrijwel 3 jaar duurt.

Hoe het nu verder gaat

Zoals de tijdlijn laat zien, zijn inmiddels alle bestuurlijke stappen doorlopen: de last onder dwangsom is opgelegd en nageleefd, het boetebesluit is genomen, de openbaarmaking heeft plaatsgevonden en het bezwaar is ongegrond verklaard.

JOI Gaming heeft beroep ingesteld tegen de beslissing op bezwaar van 3 juni 2025, waarmee de zaak is overgegaan naar de rechtbank. Na die beslissing op bezwaar begon ook de termijn van zes weken te lopen waarna de tijdelijke schorsing van de publicatie zou aflopen. De rechter moet nu oordelen of het rolmodellenverbod is overtreden en of de Jacks.nl boete van €400.000 in stand blijft.

Tot die uitspraak verandert er weinig. De Jacks.nl dwangsom, de boete en de publicatie blijven gewoon van kracht, want bezwaar en beroep stellen een besluit niet automatisch uit. Wel kan de rechter de boete later alsnog vernietigen of verminderen. De tijdelijke uitzondering voor het sponsoren van sporters en sportteams is per 1 juli 2025 vervallen. Daarna was ook die vorm van sponsoring bij risicovolle online kansspelen niet meer toegestaan.