Overzicht van de gebeurtenissen

Wat was de situatie?

Sinds de opening van de Nederlandse markt voor online kansspelen op 1 oktober 2021 vallen vergunninghouders onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Vergunninghouders moeten hun spelers en transacties monitoren, cliëntenonderzoeken uitvoeren en ongebruikelijke transacties melden bij de Financiële Inlichtingen Eenheid (FIU). De Kansspelautoriteit (Ksa) houdt hierop toezicht dat het de Wwft gevolgd wordt door vergunninghouders.

Betent B.V. is het Amsterdamse bedrijf achter het online casino BetCity en heeft een geldige Nederlandse kansspelvergunning om online kansspelen aan te mogen bieden in Nederland aan Nederlandse spelers. In 2022 startte de Ksa een Wwft-onderzoek bij Betent. Dat onderzoek leidde op 8 september 2022 tot een aanwijzing, een formele opdracht om vastgestelde overtredingen te beëindigen. Het was de eerste keer dat de Ksa een Wwft-aanwijzing openbaar maakte.

De sanctie: aanwijzing wegens Wwft-overtredingen

De raad van bestuur van de Ksa gaf aan dat zij van vonden dat Betent drie Wwft-verplichtingen niet nakwam: artikel 3, tweede lid, onder d (voortdurende controle op de zakelijke relatie en de transacties), artikel 3, achtste lid (het cliëntenonderzoek afstemmen op de risicogevoeligheid) en artikel 16, eerste lid (het onverwijld melden van ongebruikelijke transacties bij de FIU).

Uit het Wwft-onderzoek, waarbij 15 cliëntenonderzoeken werden opgevraagd en in totaal 17 spelersdossiers werden beoordeeld, bleek dat 12 van de 17 onderzoeken niet compleet en/of onvoldoende waren. De belangrijkste tekortkomingen die de Kansspelautoriteit heeft aangegeven waren:

  • Bij spelers met hoge nettoverliezen (stortingen min uitbetalingen) werd geen onderzoek naar de bron van de middelen gestart. Zo verloor een speler in één maand meer dan € 110.000, een andere ruim € 85.000 in een half jaar en weer een ander bijna € 45.000 in twee maanden, zonder dat Betent ingreep.
  • Waar wél onderzoek naar de herkomst van het geld werd gedaan, was onduidelijk wat daarvoor de aanleiding was. Hetzelfde gold voor wijzigingen in het risicoprofiel van een speler.
  • Voor 9 spelers ontbrak een risicoanalyse volledig; voor 3 spelers was deze inhoudelijk onvoldoende. Daardoor was niet navolgbaar hoe de risicoclassificatie tot stand kwam.
  • Signalen van mogelijke kansspelverslaving werden niet meegewogen in de risicoanalyse.
  • Daarnaast waren 3 transacties niet onverwijld bij de FIU gemeld.

Wat belangrijk is om op te merken is dat een aanwijzing op grond van artikel 28 Wwft geen boete is. Het is een formele opdracht om binnen een termijn (bij deze aanwijzing voor Betent drie maanden) de overtredingen te beëindigen en beëindigd te houden. Betent moest de risicoanalyse in de cliëntenonderzoeken duidelijk aangeven maken, de transactiemonitoring aanscherpen zodat bij hoge nettoverliezen eerder onderzoek naar de bron van de middelen zou starten, en ongebruikelijke transacties voortaan zo snel mogelijk (in de praktijk meestal binnen veertien dagen) bij de FIU melden. Bij niet-naleving kon de Ksa alsnog een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete opleggen.

Tijdens het onderzoek constateerde de Ksa bovendien dat Betent het burgerservicenummer (BSN) van spelers had bewaard. De Wwft biedt daarvoor geen grondslag, het BSN mag uitsluitend worden gebruikt om het Cruks-register te raadplegen en moet daarna direct worden vernietigd. Betent moest de bewaarde BSN's vernietigen.

Reactie van het bedrijf

In haar zienswijze gaf Betent aan dat zij de punten van de Ksa erkenden en hun verantwoordingen om dit aan te passen. Betent vroeg de Ksa primair om af te zien van de aanwijzing en secundair om iedere verwijzing naar Betent in de publicatie te anonimiseren. Betent voeg in haar zienswijze naar de Ksa om:

“Primair om af te zien van het voornemen tot een aanwijzing, waarbij Betent toezegt binnen de door de Ksa in het voornemen aangekondigde termijn aan de door de Ksa voorgeschreven gedragslijnen te voldoen en de Ksa hierover te informeren; en

Secundair om iedere verwijzing naar Betent in de publicatie van de aanwijzing te anonimiseren.”

Ter onderbouwing voerde Betent aan dat de Wwft-verplichtingen voor de online kansspelmarkt pas recent golden, dat de Leidraad Wwft op punten geen specifieke uitleg gaf en dat zij ervan uitging dat het bij de vergunningaanvraag gedeelde antiwitwasbeleid goedgekeurd was. Ook wees Betent op schaarste aan analisten gespecialiseerd op het gebied van anti-witwas en de sterke groei van het aantal spelers. Tot slot stelde het bedrijf dat het waarschijnlijk niet de enige vergunninghouder was die de Wwft onjuist had ingevuld, en dat formele handhaving tegen één marktpartij daarom niet gepast zou zijn.

De Ksa verwierp deze argumenten. De Leidraad Wwft was al op 8 februari 2021 gepubliceerd, vóór de vergunningaanvragen mogelijk waren, en bij onduidelijkheid had Betent om uitleg kunnen vragen. Goedkeuring van een vergunningaanvraag betekent bovendien geen goedkeuring van het beleid in de praktijk. Artikel 3, tweede lid, onder d van de Wwft is een open norm die het bedrijf zelf moet invullen. Personeelstekort en groei ontsloegen Betent niet van haar verplichtingen: het had bijvoorbeeld stortingslimieten kunnen instellen of spelers kunnen weigeren. De raad van bestuur oordeelde dat een aanwijzing gerecht was en dat het secundaire (anonimiserings) verzoek nog niet aan de orde was op dat moment van het proces.

Juridisch vervolg

Ondanks de zienswijze van Betent zette de Kansspelautoriteit de aanwijzing door. Betent kreeg drie maanden de tijd om de overtredingen te beëindigen en de opgelegde gedragslijnen op te volgen. Tegen de aanwijzing zelf stelde het bedrijf geen bezwaar in, waardoor deze in stand bleef.

Daarna controleerde de Ksa of Betent de aanwijzing daadwerkelijk opvolgde. Tussen december 2022 en mei 2023 werd opnieuw onderzoek gedaan. Van de 30 gecontroleerde cliëntenonderzoeken werden er 28 als onvoldoende beoordeeld: onderzoeken begonnen vaak te laat, nadat spelers al grote bedragen hadden vergokt, en de herkomst van het geld werd onvoldoende opgevraagd, terwijl ook meldingen bij de FIU uitbleven.

Omdat Betent de aanwijzing onvoldoende had opgevolgd, legde de Ksa eind november 2023 alsnog een bestuurlijke boete op.

Huidige situatie

Deze specifieke aanwijzing is afgerond. De aanwijzing van 8 september 2022 is onherroepelijk geworden en op die grond openbaar gemaakt. Er is dus geen rechterlijke uitspraak, de aanwijzing staat definitief vast zonder dat er een rechtszaak aan te pas kwam omdat Betent niet in bezwaar ging.